Ekonomi

Enflasyon Nedir?

Günlük hayatımızda çok duyduğumuz ve günlük hayatımızı etkileyen bir kavram: Enflasyon!

Ekonomik bir kavram olan enflasyon günlük hayatta somut olarak göremesek bile fiyat etiketlerinin değişimine baktığımızda çağrışım yapması gereken bir kavramdır. Ürün ve hizmet fiyatlarının sürekli ve hissedilir şekilde artışını ifade eder. Daha doğru bir ifade ile ürün ve hizmeti alım gücümüzün düşmesidir. Paranın alım gücünün düşmesi de denilebilir. Örnek vermek gerekirse aylık 30 TL kazancınız olsun ve her gün eve giderken 1 TL’ye ekmek alıyorsunuz. Aylık kazancınız ile ( 1 ay 30 gün kabul edersek)  30 tane ekmek alabilirsiniz. Sonraki ay ülkedeki enflasyonun oranı %50 olursa, ekmeğin fiyatı 2 TL olacak olur. Önceden aylık 30 ekmek alabiliyorken ekmeğin yeni fiyatı ile yalnızca 15 ekmek alabilir hale geliriz. Yani aylık kazandığınız paranın alım gücü yarı yarıya düşmüş olur. Tabi ki %50 enflasyonun oranı çok ciddi bir sorundur. Biz sadece bu rakamları sizlere daha iyi anlatabilmek için örnek verdik.

enflasyon-nedir-enflasyon-nasil-olusur

Ülkelerin Merkez Bankaları tarafından makul görülen enflasyon oranları %2 ile %3 arasındadır. Enflasyon oranını bu seviyelerde tutabilmek, ekonominin dengede durabilmesi için önemlidir. Bu seviyedeki enflasyona “ılımlı enflasyon oranı” denir. Enflasyonun oranı ayda %50’den fazla artış göstermesine ve kontrolsüz şekilde yükselmesine “hiperenflasyon” denir. Tam aksine enflasyon oranının 0’ın (sıfır) altına düşmesi de “deflasyon” olarak adlandırılmaktadır. Enflasyonun çok yüksek olması ekonomiye zarar verdiği gibi, bazı ekonomilerde çok düşük enflasyon da kötü etki yaratabilir.

“İskonto Nedir?” yazımız ilginizi çekebilir.

Enflasyon Nasıl Hesaplanır?

Hesaplamaların yapılabilmesi için resmi istatistik kurumları kurulmuştur. Ülkemizde bu hesaplamayı TÜİK kurumu yapmaktadır. İstatistik kurumları bazı temsili malları içeren bir sepet oluşturur. Örneğin içerisinde bazı temel gıda maddelerini ekler. Et, süt, yumurta gibi. Sonrasında bu ürünlerin zaman içerisindeki fiyat değişikliklerini takip eder. Ayrıca aylık olarak benzin istasyonları, hizmet sağlayıcıları ve çeşitli hizmet kurumlarını incelerler. Oluşturulan endeks ile enflasyon hesaplaması yapılır.  Bu hesaplama sonucu iki şekilde değerlendirilir.

1.Tüketici Güven Endeksi(TÜFE-CPI):

Tüketicilerin kullandığı mal ve hizmetlerin (yakıt, giyim, gıda, hizmet sağlayıcılar vs.) hesaplanmasıdır. Tüketici bakış açısı ile düşünülüp, yorumlanır.

2.Üretici Fiyat Endeksi(ÜFE-PPI):

Yurt içinde üretilen mal ve hizmetlerin oluşturduğu endeksteki zaman içerisindeki değişimler hesaplanır. Üretici bakış açısı ile düşünülüp, yorumlanır.

Ilımlı Enflasyon Nedir?

Ilımlı enflasyon, bir ülkede fiyatların genel olarak yükseldiği ama bu yükselişin düşük ve kontrollü bir seviyede olduğu durumdur. Ilımlı enflasyon, ekonomik büyümeyi destekleyebilecek bir seviyedir ve genellikle bir ülkede istikrar sağlar. Ancak aşırı derecede yüksek enflasyon, ekonomik dalgalanmalara neden olabilir ve bireylerin mali durumunu olumsuz etkileyebilir.

Enflasyon Neden Ortaya Çıkar?

Bu soruya iki şekilde cevap verilebilir. Birincisi, talep, arzdan fazlaysa enflasyon oluşur. Yani Mal ve hizmetlerin tüketim talebi sunulan hizmetten fazlaysa  “talep enflasyonu” oluşur. İkincisi, sunulan hizmet veya malın üretimi için harcanan ödemelerin (kira, ham madde, enerji vs.) artması ve bu artışın fiyatlarına yansıması ile oluşur. Buna da arz enflasyonu veya maliyet enflasyonu denir.

Benzer içerikleri incelemek için “Ekonomi” kategorimize göz atabilirsiniz.

Telegram kanalımıza katılmak için tıklayınız.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Başa dön tuşu